StartagendaDoc.CentrumPublicatiesLid wordenContactErfgoedLinks

Be-Vestigd verleden - 1000 jaar versterkingskunst in België

Robert Gils

De mens, in tegenstelling tot de dieren, geeft zich grote moeite om zijn territorium af te bakenen en te beschermen. Vogels beperken zich tot luid zingen, katten leggen "vlaggen", maar de mens omringt zijn woning met hagen, afsluitingen, muren, deuren met sloten en geavanceerde elektronische alarmsystemen. Ook gemeenschappen bakenen hun gebied af en versterken het eventueel. Reeds van in een ver verleden omringden ze in onzekere tijden hun nederzettingen met grachten, muren of wallen, of organiseerden ze ringwalforten en oppida waarin ze bij gevaar met have en goed konden vluchten. Die gemeenschappen spaarden hiervoor moeite noch inspanning.

 In de Middeleeuwen werden de stadsversterkingen een symbool van een bewust streven naar onafhankelijkheid en vrijheid. Ze waren het voorwerp van trots -denken we maar aan de prachtige stadspoorten- even goed als de kerken en burgerlijke gebouwen van de stad.

 Tot in het midden van de 19de eeuw was de beste verzekering voor de burger om aan het oorlogsgeweld, de plunderingen en de brandschattingen te ontsnappen, het wonen binnen een omwalde stad. Abdijen en kloosters buiten de stadsmuren gelegen, hadden er hun refugies waarin ze zich bij oorlogsdreiging konden terugtrekken. De stadsversterkingen, eigendom van de lokale besturen, maakten deel uit van het dagelijks leven in de stad. In de grachten werd er gevist, op de wallen tuintjes aangelegd, de beschikbare lokalen verpacht. De mensen bouwden hun huisjes tegen de stenen vestingmuur aan terwijl de wallen * de geliefkoosde zondagwandeling vormden voor de toen nog niet gemotoriseerde families.

 Naar gelang de macht van de centrale overheid groeit, groeit ook haar bedilzucht. Ze gaat zich meer en meer moeien met de stadsversterkingen: hier moeten bepaalde delen worden afgebroken, daar andere opgericht...

 

Prijslijst