Rond het midden van de vorige eeuw roept de Belgische regering de Vesting Antwerpen uit tot Nationaal Reduit van België. Bij een conflict zou de regering zich in Antwerpen terugtrekken terwijl het leger deze vesting. zou verdedigen tot de hulp van de grote mogendheden opdaagde. De Vesting Antwerpen vormt hierdoor, tot aan het uitbreken van WO I en zelfs nog enkele maanden daarna, de sluitsteen van 's lands defensie. Er wordt in de Vesting Antwerpen heel wat geïnvesteerd en ze wordt op Parijs na de belangrijkste vesting van Europa.

 De snelle evolutie van de militaire technologie laat echter de vestingen snel verouderen. Weldra liggen de forten te dicht bij de stad om de agglomeratie tegen een bombardement te beschermen en wordt een buitenlinie noodzakelijk.

 Tot in 1885 wordt er uitsluitend met aarde en baksteen gebouwd; het in dienst nemen van de brisantgranaat betekent echter het einde van dit soort versterkingen. De opzet van deze publicatie is de lezer te laten kennis maken met de "bakstenen" Vesting Antwerpen. De Scheldeverdediging valt buiten de opzet van deze publicatie.

 Naderhand werden er te Antwerpen veel versterkingen afgebroken en de meeste nog bestaande werken werden na 1885 met beton gemoderniseerd. Toch zijn de vestingbouwkundige overblijfselen erg indrukwekkend. Ze geven ons een klaar beeld van de baksteenbouwkunde (kunst) in dienst van de landsverdediging. Ze zijn tevens een tastbaar bewijs van de inspanning die ons land zich getroostte om uit een eventueel conflict te blijven en de Belgische onafhankelijkheid hardnekkig te verdedigen tegen onze grote buren.

 De Antwerpse versterkingen zijn bij het groot publiek weinig bekend en tot voor kort door de verschillende overheden genegeerd; daar komt nu, gelukkig maar, een kentering in.