Tot 1860 bezat Antwerpen een gebastionneerde omwalling met een citadel.. De omwalling werd opgericht in 1542 en de citadel in 1567. Gedurende de vele bezettingen werden deze werken uitgebreid. De Vesting Antwerpen werd in 1860 vernieuwd met een grote polygonale omwalling van 12 fronten en met een totale lengte van 14 km. Het grootste gedeelte van het omliggend terrein kon geïnundeerd worden (onder water gezet worden). Acht polygonale forten -ook Brialmontforten genoemd-,hielden de vijandelijke artillerie op afstand: Fort 1 te Wijnegem, Fort 2 te Wommelgem, Fort 3 te Borsbeek, Fort 4 te Mortsel en Fort 5 te Edegem, Fort 6 en Fort 7 te Wilrijk en Fort 8 in Hoboken.

In 1870 werd deze gordel uitgebreid met het Fort Merksem alsook Fort Kruibeke en Fort Zwijndrecht op de linkeroever.

De Scheldeverdediging dateerd reeds uit 1580 met de Forten Lillo en Liefkenshoek. Maar wordt in de 19de eeuw verdedigd met de Forten St.-Marie, Filips en De Perel. Verder stroomopwaarts vanuit het Noordkasteel. Ook zijn er twee dijkforten: Fort Oorderen en Fort Berendrcht. Drie batterijen nemen de Schelde onder vuur Blauwgaren, Kruisschans en Prinsenhof.

Na 1870 werd de Vesting omgeven door de Sperforten Schoten, Lier, Walem, Steendorp. De spoorwegen worden afgesloten door Fort Duffel in het zuiden en Fort Kapellen in het noorden. Tussen 1900 en 1906 worden nog enkele forten gebouwd: Fort Stabroek en Fort Sint-Katelijne-Waver

Na 1907 wordt de buitenlinie verder uitgewerkt en heet nu Hoofdweerstandsstelling. Hier vinden we Fort Berendrecht, Fort Stabroek, Schans Smoutakker, Fort Ertbrand, Fort Kapellen, Fort Brasschaat, Schans Drijhoek, Fort Schoten, Schans Audaan,  Fort 's Gravenwezel, Schans Schilde, Fort Oelegem, Schans Massenhoven, Fort Broechem, Fort Kessel, Fort Lier, Schans Tallaart, Fort Koningshooikt, Schansen Bosbeek en Dorpveld, Fort Sint-Katelijne-Waver, Fort Walem, Fort Breendonk, Schans Letterheide, Fort Liezele, Schans Puurs, Fort Bornem, Fort Steendorp, Schans Lauwershoek, Schans Landmolen, Fort Haasdonk.